InleidingTaalgericht lesgeven vraagt een omslag in het denken en doen van vakdocenten. De kenniskring van de Hogeschool van Utrecht doet onderzoek naar die competenties en de manier waarop docenten taalgericht kunnen leren werken. Video-opnames, interviews en zogenaamde 'concept map'-taken zijn instrumenten die we daarbij inzetten.  PresentatieAnnelies Riteco begint deze presentatie met een vraag aan de deelnemers: Hoe breng je docenten in beweging om meer TVO in praktijk te brengen?Antwoorden:Het is heel belangrijk dat je praat met de vakdocenten. Vooraf moet duidelijk zijn voor de mensen waarop gelet wordt tijdens de observaties. Dit wordt na de les teruggekoppeld. Mensen weten dan waar ze aan toe zijn.Als coördinator taalbeleid merk ik dat bij veel docenten taalbeleid helemaal niet leeft. Maar als je met de vakdocenten in gesprek gaat, blijkt dat ze er bijna allemaal iets mee doen. Ik heb ze wel in beweging gekregen. We hebben eerste een soort nulmeting uitgevoerd om na te gaan wat iedereen doet. Met die bevindingen zijn we in een studiedag aan de slag gegaan. Daarna wilden de meeste mensen wel wat gaan uitproberen.Wij (docenten Nederlands) zien de mogelijkheden wel, onze directie echter niet, dus komt er niets in beweging. Het is heel belangrijk om mensen enthousiast te krijgen en met elkaar in gesprek te laten komen. Wat mensen precies in beweging brengt is echter een heel grillig en onvoorspelbaar geheel.  Instructievormen en feedbackEén van de invalshoeken om met docenten en TVO aan de slag te gaan is om te kijken naar de verschillende vormen van instructie en feedback geven. Veel docenten zijn geneigd om alles uit te leggen, dat kost veel tijd. Een andere manier om de leerlingen bij de lessen te betrekken en hen te laten verwoorden wat ze al weten en daarop aan te sluiten. De leerlingen leren hierdoor meer omdat ze theorie in eigen woorden moeten vertellen en ze dus de stof moeten beheersen om dit te kunnen. Daarnaast heb je als docent op die manier meteen een beeld of de leerlingen de lesstof hebben begrepen. Veel docenten denken ook dat ze leerlingen veel ruimte geven in de lessen en er actief bij betrekken, maar in de praktijk blijken de docenten dat niet te doen. Daar zijn ze zich niet van bewust. Voor veel docenten blijkt dat leerlingen 'betrekken' door ze een beurt te geven, vaak een manier is om orde te handhaven en niet om die leerling echt aan bod te laten komen. Aspecten van taalgericht werkenWe staan in de presentatie onder andere stil bij een aantal aspecten van taalgericht werken:Begrijpelijk maken van het taalaanbod: leesteksten behandelen, woordenschat ontwikkelen, visualiseren etc.Taalproductie uitlokken: mondeling in geprekken klassikaal, groepjes, individueel, idem schriftelijk Feedback geven op inhoud en formulering. Aspecten van denken van docenten over taalBegrip van docenten t.a.v. taalvaardigheid en taalontwikkeling (vaak letten docenten alleen op spelling en niet op inhoud)Inzicht in de rol van taal bij leren (die wordt vaak onderschat)Waarom geven docenten les zoals ze nu doen (vaak heeft dat te maken met beheersaspecten die een rol spelen, die moet je proberen te doorbreken) Je moet docenten bewust maken van wat ze doen in hun les en waarom ze dat doen. Hierbij kun je onderzoek doen naar docentgedrag (observaties van interactie inde klas, analyses van video-opnames), docentcognities (concept-mapping: kennis die docent heeft over kernbegrip naar boven halen,  stimulated recall-interviews na de lessen, logboeken en groepsgesprekken) en multidisciplinair onderzoek (daarbij kijk je naar toegepaste taalkunde, taaldidactiek, onderwijskunde, leerpsychologie) UitkomstenEr is gebleken dat veel docenten een prima visie/idee hebben over de plaats van taal binnen hun eigen vak. Maar dat zie je in de klas niet terug. Er zit alleen een 'gap' tussen wat de docent doet en denkt wat hij doet. Ook is er weinig interactie tussen leerlingen in de klas. Leerlingen werken vooral gestuurd en niet zelfstandig. Veel reacties zijn gericht op beheersing en niet op instructie/ feedback. Er worden veel gesloten vragen gesteld en feedback is niet altijd ondersteunend. Docenten zien dit pas zelf bij het bekijken van hun eigen video-opnamen.