InleidingOp het Montessori College Oost, een grote onderwijskansenschool voor vmbo, werkt men in het kader van taalbeleid aan het ontwikkelen van actieonderzoek: een nieuwe manier van leren door docenten.Het idee achter actieonderzoek is eigenlijk heel eenvoudig. Het gaat erom dat allerlei betrokkenen van de school –vooral docenten, maar het kunnen ook leerlingen, schoolleiders, of leden van het ondersteunend personeel zijn- op basis van hun eigen vragen en volgens een specifieke methodiek een gerichte verbeteractie ondernemen. Tot die methodiek behoren o.a. het interviewen van leerlingen en collega’s in diverse fasen van het onderzoek. PresentatieHella Kroon geeft tijdens deze presentatie aan dat het kenmerkend is voor actie-onderzoek dat docenten zelf een onderzoeksvraag formuleren en een onderzoek opzetten ter beantwoording van die vraag. De vraag moet voortkomen uit kwesties of knelpunten die de betreffende docent ervaart in haar eigen lespraktijk en is erop gericht om het eigen onderwijs vooruit te helpen. Een actieonderzoek bestaat uit verschillende stappen. In grote lijnen:Probleem en vraag: De docent formuleert een vraag, bijvoorbeeld 'Mijn leerlingen willen niet lezen. Hoe kan ik dat veranderen?'Verkenning: Het is niet de bedoeling dat de docent (of begeleider) direct oplossingen gaat bedenken. Eerst moet de vraag, het probleem nader worden verkend. De belangrijkste onderzoeksmethoden hiervoor zijn observatie, reflectie, literatuurstudie en praten met collega's en leerlingen.Plan en verbeteractie: Op basis van de verkenning wordt een plan ontwikkeld voor de oplossing van het probleem. Hierin worden onder meer verbeteracties geformuleerd en is beschreven hoe de acties worden geëvalueerd.Rapportage: Over het onderzoek en de verbeteringen wordt gerapporteerd. Eerste evaluatieDe eerste actieonderzoeken worden positief geëvalueerd. Vastgesteld is dat dit een goede manier is om leerlingen bij het onderwijs te betrekken. Ook lijkt het een goed middel om de professionalisering van docenten te bevorderen. Op den duur verwacht men een verbetering van het onderwijs van en in het Nederlands aan allochtone leerlingen. Een concrete uitwerkingEen docente Engels onderzoekt hoe wenselijk het is dat zij haar lessen helemaal in het Engels geeft. Om deze vraag nader te verkennen heeft zij haar leerlingen een vragen-lijst voorgelegd. Hierin vraagt ze hen onder meer hoe ze het vinden als zij alleen Engels spreekt, hoe ze Nederlands hebben geleerd en hoe ze het Engels zouden willen leren. Bij enkele vragen wordt een reeks keuzemogelijkheden gegeven.