Voor wat betreft het voortgezet onderwijs hebben 100 scholen twee vragenlijsten gekregen: een lange lijst voor de sectie Nederlands en een kortere lijst voor de andere secties. Op grond van de resultaten zouden de onderzoekers een actueel beeld kunnen krijgen van aandacht voor taal en taalontwikkeling, en -in het verlengde daarvan- kunnen komen tot een overzicht van de knelpunten en ondersteuningsbehoeften die door betrokkenen op het gebied van taal, taalontwikkeling en taalbeleid worden ervaren. De respons op de vragen was zeer laag: 20% voor de sectie Nederlands en 12 % voor de andere secties. Het gevolg is dat er eigenlijk geen conclusies getrokken kunnen worden, de onderzoeksresultaten geven hooguit een globaal beeld. Daarbij komt dat de scholen die de moeite hebben genomen om de vragenlijst in te vullen, ook de scholen zijn die oog hebben voor de taalproblematiek en daar ook al het een en ander aan doen én knelpunten constateren. Een ander punt is dat in veel vragen gevraagd is naar het aanwezig zijn of voorkomen op een school van een bepaald aspect, wijze van werken of inzet van materiaal. De mate waarin dit gebeurt is niet bevraagd, waardoor op sommige punten een positiever beeld ontstaat dan in de dagelijkse onderwijspraktijk is vast te stellen. Globaal beeld van de onderzoeksresultaten - Aspecten van taalgericht vakonderwijs: Uit de resultaten blijkt dat 50% tot 100% van de respondenten aspecten van taalgericht vakonderwijs toepast in hun lessen. Maar hoe vaak en op welke manier dat gebeurt is niet bekend. Waarschijnlijk geven deze getallen een positiever beeld van de in- en uitvoering van taalgericht vakonderwijs dan gerechtvaardigd is. - Globaal beeld van de uitkomsten: . Er is weinig contact met de ouders over de taal of taalproblemen alleen op de rapportbespreking. . Er is weinig taalgerichte nascholing aanwezig. . De helft van de scholen heeft een taalbeleidsplan. . alstimulering heeft wel de aandacht van de scholen. . Er wordt nog weinig gebruik gemaakt van materialen en taalgericht vakonderwijs. . De afstemming met het basisonderwijs is wel aanwezig maar niet op het gebied van taal. . Er is wel samenwerking tussen Nederlands en de andere vakken maar dat is dan vooral met andere talen en tekstvakken niet met de exacte vakken - Knelpunten rond taalgericht vakonderwijs: . Er is een omslag bij de docenten nodig, ze zijn van mening dat aandacht voor taal niet van toepassing is op hun vak. . Aandacht voor taal wordt wel belangrijk gevonden maar er is geen tijd voor om deze aandacht binnen de vaklessen te geven. . De aandacht voor taal moet meer geïntegreerd worden in de lessen. Reacties van de deelnemers Een van de deelnemers is benieuwd wat de opdrachtgever vond van de uitkomsten. Suzanne vertelt dat de uitkomsten nog niet zijn voorgelegd aan de opdrachtgever. Een andere deelnemer vraagt zich af wat er gebeurde als een school niet reageerde. De scholen zijn in dat geval meerdere malen schriftelijk benaderd. De ervaring leert dat wanneer de externe begeleider weg gaat op een school de uitvoering van een taalbeleid weer helemaal inzakt. Je kunt veel beter richten op concretere dingen zoals taalvaardigheden. Dat blijft veel langer op een school aanwezig. Dit is misschien waar maar dan moet er gezorgd worden voor een breder draagvlak binnen de school voor het taalbeleid, dan zal dit niet zo snel gebeuren. 13 mei 2004