Het ETOC vormt een brug tussen enerzijds wetenschappelijk onderzoek over taal, onderwijs en communicatie en anderzijds de praktijk van het onderwijs op alle niveaus: de voor- en vroegschoolse educatie, het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs en het hoger onderwijs. Voortgezet taalvaardig In het schooljaar 2002-2003 is bij een landelijke representatieve steekproef onderzoek gedaan naar de schoolse taalvaardigheid van brugklasleerlingen aan het begin van het voortgezet onderwijs. Aan het onderzoek hebben negentien scholen voor voortgezet onderwijs -verspreid over heel Nederland- meegedaan, van vmbo tot vwo. Roelien Linthorst doet tijdens deze presentatie verslag van het onderzoek. Doel van het onderzoek was het in kaart brengen van schoolse taalvaardigheid bij het vakonderwijs. Daarbij staan de volgende vragen centraal: - Hoe is het gesteld met het begrip van schoolboekteksten en -woorden van brugklasleerlingen in het voortgezet onderwijs in Nederland? - In hoeverre zijn er verschillen tussen T1 en T2 leerlingen? - Idem tussen leerlingen met en zonder dyslexie? - Idem tussen verschillende lezerstypen? Dit heeft men proberen te onderzoeken aan de hand van een aantal toetsen, te weten: - afname woordenschattoets; - afname enquêtes; - afname elektronische tekstbegrip toets. Hier krijgen leerlingen teksten uit zaakvakken onder ogen uit diverse basisvormingsmethoden. De uitslagen van de toetsen bieden een schooldiagnose, een leerlingdiagnose (lezersprofiel en een vaardigheidsniveau) en een ontwikkelingsperspectief. Het ETOC heeft een steekproef gedaan door heel Nederland. Roelien presenteert de gegevens over regio's en het schooltypes. 2718 leerlingen hebben aan het onderzoek meegedaan waarvan 12,8% T2 leerlingen en 3,2% dyslectici. Uit het onderzoek en de gepresenteerde gegevens blijken de volgende zaken: - (vak)taalzwakke leerlingen zijn er op elk niveau; - verschillen tussen regio’s moeten nog nader onderzocht worden; - T2 leerlingen zijn extra kwetsbaar; - verbeteren van receptieve vaardigheden impliceert geen receptieve didactiek. Roelien doet de praktische aanbeveling om screening te gebruiken als instrument voor taalbeleid en taalgericht vakonderwijs.

13 mei 2004