De deelnemers waren deels docenten uit het voortgezet onderwijs en deels docenten uit ROC’s. In de inleiding werd het volgende gepresenteerd: - Een korte omschrijving van taalgericht vakonderwijs (context – interactie – taalsteun); - De relatie tussen taalbeleid en taalgericht vakonderwijs; - De fasen in een vernieuwingsproces (oriëntatie – implementatie – evaluatie). Vervolgens werd in tweetallen gesproken over de oriëntatiefase en implementatiefase op de eigen school of instelling aan de hand van een aantal vragen (zie volgende pagina). De tweetallen waren soms docenten van dezelfde school en soms ook van twee verschillende scholen. Daarna werden de tweetallen gesplitst en werden nieuwe combinaties gevormd (drietallen). In de nieuwe groepjes werden de antwoorden op de vragen uitgewisseld. Tenslotte beantwoordde ieder groepje één vraag. Vooral de vragen over de oriëntatiefase zijn beantwoord. Dat kwam een beetje door tijdgebrek, maar ook omdat de meeste deelnemers nog maar kort bezig zijn met taalgericht vakonderwijs. Hieronder volgendde vragen met een samenvatting van de antwoorden, uitgesplitst voor VO en ROC. Oriëntatiefase (VO) Wat is de aanleiding om met taalgericht vakonderwijs te starten? - Toetsresultaten - Matige examenresultaten met name bij allochtone leerlingen, klachten van docenten - Benutten van GOA-middelen - Korting op Cumi-geld. Wie nam het initiatief tot taalgericht vakonderwijs? - Een aantal pilotdocenten - De schoolleiding, de schoolleiding + 2 docenten Nederlands - Directie (werkgroep taalbeleid). Hoe heeft men zich georiënteerd taalgericht vakonderwijs? - CED-congres - Literatuur, internet, gesprekken met externe deskundigen - Externe deskundigen van OBD en KPC - SLO-workshops - Studiemiddag van Hogeschool Utrecht. Wie is in deze fase betrokken bij de ontwikkelingen rond taalgericht vakonderwijs? - Conrector + vier kerndocenten + pilotgroep - RT-docenten + MR + externe deskundigen - Projectgroep + docententeam onderbouw + AVO-docenten bovenbouw - Taalondersteuner - Zaakvakdocenten + docenten Nederlands. Wat zijn goede aanknopingspunten voor taalgericht vakonderwijs? - Samenwerkend leren, cursus woordenschat - GOA, leerlingzorg, invoering activerende didactiek - Vernieuwing basisvorming - GOA, zorgbeleid, didactische oriëntatie - Taalzwakte van de VMBO-leerlingen. Wat is er al gebeurd op het gebied van taalbeleid? - Een pilot - Een invoeringsnota + overleg RT-docenten + overleg MR - De concept-taalbeleidsnota wordt in juni 2004 besproken. - Een taalbeleidsplan voor de ISK + een ‘taalbadteam’ op het VMBO - Cumi-lessen + taalondersteuning Nederlands. Implementatiefase VO Welke doelen worden nagestreefd met taalgericht vakonderwijs? - Woordenschatuitbreiding - Uitval beperken. In welke klassen/leerjaren is gestart met taalgericht vakonderwijs en waarom? - Alle leerfasen van de ISK + klas 1 en 2 (BBL) van het VMBO - Onderbouw vmbo. Hoe worden vakdocenten aangezet tot werken aan vakdoelen èn taaldoelen? - TVO leeft nog niet bij de vakdocenten. Hoe verhoudt taalgericht vakonderwijs zich tot het taalonderwijs? - Daar is nog niet over nagedacht. Wat is de volgende stap op het gebied van taalgericht vakonderwijs (en hoe wordt die gerealiseerd)? - Op deze vraag is door niemand antwoord gegeven! Wat zijn succesfactoren? - Gemeentelijke subsdie achterstandenbeleid, verjonging docentenkorps, cursus woordenschat - Belangstelling van andere scholen, waardering van de SLO, voorzichtige belangstelling van enkele vakcollega’s. Wat zijn knelpunten? - De vrees van collega’s de eigen lespraktijk te moeten loslaten. Oriëntatiefase (ROC) Wat is de aanleiding om met taalgericht vakonderwijs te starten? - Bevordering doorstroom allochtonen van Educatie naar beroepsopleiding - Uitval van met name allochtone cursisten. Wie nam het initiatief tot taalgericht vakonderwijs? - Unitdirecteur Educatie - Taaldocent/coördinator in samenspraak met een onderwijskundig ondersteuner. Hoe heeft men zich georiënteerd op taalgericht vakonderwijs? - Studiedagen, vakliteratuur, campagne ITTA - Platformdagen en ontwikkeling Talencentrum. Wie is in deze fase betrokken bij de ontwikkelingen rond taalgericht vakonderwijs? - Een projectgroep ‘Doorlopende leerlijnen Educatie – Beroepsopleidingen’ bestaande uit een stafmedewerker en per sector een opleidingsmanager - Taaldocenten + een team vakdocenten per sector - Taalbeleidscoördinator Educatie + sectordirecteur Educatie + vakdocenten beroepsopleiding + taaldocenten Educatie. Wat zijn goede aanknopingspunten voor taalgericht vakonderwijs? - Aandacht van de politiek voor integratie, uitval van taalzwakke leerlingen in het beroepsonderwijs - Invoering competentiegericht leren. Wat is er al gebeurd op het gebied van taalbeleid? - De projectgroep Taalbeleid heeft een onderzoek gedaan naar intake en knelpunten van taalzwakke leerlingen - Individuele vaktaalondersteuning, vakonderwijs door een taaldocent van Educatie, teamcoaching van een team uit een sector, een geïntegreerd traject waarin men TVO geeft in een kernteam van vier docenten. Implementatiefase ROC Welke doelen worden nagestreefd met taalgericht vakonderwijs? - Taalzwakke en anderstalige leerlingen een kans geven op een beroepskwalificatie - Verminderen van uitval, leukere en actievere lessen. In welke klassen/leerjaren is gestart met taalgericht vakonderwijs en waarom? - Geïntegreerde trajecten op KSB-niveau 1, pilots in Helpende Welzijn KSB 2, Techniek en VAVO) - Trajecten op KSB-niveau 1 en 2. Hoe worden vakdocenten aangezet tot werken aan vakdoelen èn taaldoelen? - Door middel van training en coaching, scholing ITTA en scholing taalbeleid - Teamcoaching. Hoe verhoudt taalgericht vakonderwijs zich tot het taalonderwijs? - In geïntegreerde trajecten geeft de taaldocent vakgericht taalonderwijs en de vakdocent taalgericht vakonderwijs. In een aantal gevallen geven taal- en vakdocenten samen les. Wat is de volgende stap op het gebied van taalgericht vakonderwijs (en hoe wordt die gerealiseerd)? - Op deze vraag is door niemand antwoord gegeven! Wat zijn succesfactoren? - Op deze vraag is door niemand antwoord gegeven! Wat zijn knelpunten? - Op deze vraag is door niemand antwoord gegeven! 13 mei 2004