Bert de Vos zit bij APS in de projectgroep Taal&Vak, die zich vooral bezighoudt met taalgericht vakonderwijs. Actuele vraag: is het mogelijk om dit ook in de leerwerktrajecten vorm te geven?
De Vos: "De brancheorganisaties zijn druk bezig met het maken van praktijkboeken. Wij zien graag dat die niet alleen op de inhoud van het vak gericht zijn, maar dat er ook aandacht besteed wordt aan het vergroten van de taalvaardigheid van de leerlingen. Toen we dat aan de verschillende brancheorganisaties voorlegden, waren de reacties uiteenlopend. Sommige zagen niet er niet direct de noodzaak van in, maar andere gaven aan dat ze zelf ook in die richting zaten te denken. De ECABO (een landelijk kenniscentrum voor de administratieve, ICT- en veiligheidssectoren van het middelbaar beroepsonderwijs, samen goed voor die circa 85.000, red.) heeft ons bijvoorbeeld haar praktijkboeken opgestuurd, met de vraag er commentaar bij te geven."
Niet alleen de inhoud
Het viel De Vos op dat de brancheorganisaties in eerste instantie de taalcomponent een beetje over het hoofd hebben gezien. "Als je ze daar dan op wijst, zeggen ze: ja, nou je het zegt, daar moeten we inderdaad meer aandacht aan besteden. Dat verhoogt de waarde van de leerwerktrajecten. Het gaat niet alleen om de inhoud van het vak, maar ook om het vergroten van de algemene vaardigheden van de leerlingen."
Volgens De Vos moet het vak Nederlands geen geïsoleerde positie innemen. "De voortgezette taalverwerving is een zaak van alle vakken, niet alleen van Nederlands. Natuurlijk kan een docent Nederlands zijn leerlingen prima tekstbegrip laten oefenen aan de hand van een tekst uit een methode Nederlands, maar het effect wordt veel groter als ook bij andere vakken aandacht wordt besteed aan tekstbegrip."
Inbedden
Hoe kan het taalonderwijs effectief in de leerwerktrajecten geïntegreerd worden? "Er komt eigenlijk een poot bij. Je hebt de les Nederlands, de praktijklessen en nu ook het leerwerkbedrijf. In al die situaties hebben de leerlingen taalvaardigheden nodig. De leerwerktrajecten bieden de mogelijkheid om alles een beetje te integreren. Je kunt de leerling in het leerwerktraject talige taken geven, waar hij samen met de vakdocent en de docent Nederlands op terugkijkt. Zo kun je bijvoorbeeld het introductiegesprek of het stageverslag samen evalueren. Het mooiste is natuurlijk dat aan deze zaken al vooraf in het praktijkboek aandacht wordt besteed. En dat is iets waar we de brancheorganisaties graag op willen wijzen. Daarnaast zou taalgericht vakonderwijs ingebed moeten worden in de onderwijskundige en logistieke organisatie van de school. Ook het leerwerkbedrijf kan hier een belangrijke rol in spelen. Bijvoorbeeld door de leerling in de gelegenheid te stellen gesprekken te voeren met medewerkers en klanten. De school kan het leerwerkbedrijf hierbij terzijde staan. Die samenwerking tussen school en bedrijf komt langzamerhand steeds beter uit de verf."