Praktijkboeken en taal
Een inleiding bij vijf interviews van René Leverink. Uit: de Taalkrant 1/1, december 2002, p. 7

Leren met je handen

Voor veel leerlingen blijkt de basisberoepsgerichte leerweg te saai, te theoretisch. Ze zijn beter af in de praktijk van een leerwerktraject, waar ze als het ware leren met hun handen. Leerwerktrajecten zijn bedoeld om zogeheten risicoleerlingen in de basisberoepsgerichte leerweg te houden. De leerlingen brengen een deel van de week buiten de school door in een leerwerkbedrijf. De rest van de week wordt besteed aan algemene vakken en aan het voorbereiden of evalueren van de werkzaamheden in het leerwerkbedrijf. Leerwerktrajecten bieden veel ruimte voor de ontwikkeling van competenties. Neem de taalvaardigheid. In de dagelijkse praktijk op de werk- of winkelvloer kan een werknemer niet zonder een stevige taalbasis. Taal in de praktijk is andere taal dan taal op school, op straat en thuis. Taalgericht vakonderwijs is bedoeld om de taal van het vak te leren, maar ook om met behulp van het vak de algemene taalvaardigheid van de leerling te vergroten.

Een dubbel effect

Taalgericht vakonderwijs zoekt naar mogelijkheden om leren en taal in het vak evenveel aandacht te geven. Aandacht voor taal in het vak heeft een dubbel effect: de leerling begrijpt en beoefent het vak beter en werkt bovendien aan zijn taalvaardigheid. Bij taalgericht vakonderwijs staat de vakinhoud op de eerste plaats. Deze wordt echter nooit los gezien van de taal. Bij allerlei activiteiten op de werkvloer en in het praktijklokaal speelt taal een cruciale rol. Het begrijpen van instructies. Samenwerken met collega’s. Terugkijken op wat je gedaan hebt. Verslagen maken.

Taalgericht vakonderwijs vraagt om een andere didactiek, een didactiek die past bij andere onderwijsvernieuwingen, zoals zelfstandig en actief leren, taalbeleid en omgaan met verschillen. Natuurlijk mag je van een vakdocent niet verwachten dat hij opeens taalles gaat geven. Daarom ligt het voor de hand dat taal- en vakdocenten om de tafel gaan zitten. Samen kunnen ze het lesmateriaal beoordelen op het gebruik van de taal. Samen kunnen ze naar oplossingen zoeken waar ze ieder voor zich niet zo gauw op zouden komen. Een belangrijk resultaat van taalgericht vakonderwijs is dat leerlingen gemotiveerder met het vak bezig zijn, omdat ze beter begrijpen wat ze doen en beter in staat zijn hun ervaringen onder woorden te brengen.