Wat is taalgericht vakonderwijs?

Vanuit het Platform is de volgende beschrijving geformuleerd die de actieve rol van leerlingen recht weerspiegelt: taalgericht vakonderwijs is vakonderwijs waarin expliciete taaldoelen worden gesteld, dat contextrijk is, vol interactiemogelijkheden zit en waarbinnen benodigde taalsteun wordt geboden.

Deze didactiek sluit sterk aan bij andere didactische ontwikkelingen, zoals activerende didactiek en samenwerkend leren, maar heeft als onderscheidend kenmerk de simultane opbouw van taalvaardigheid en vakspecifieke inzichten en vaardigheden.

Het scheppen van contextrijk onderwijs, interactiegelegenheid en het bieden van taalsteun is in vele didactische werkvormen uitgewerkt en voorzien van o.a. observatie-instrumenten  (zie van der Laan en Meestringa (red) 2004a, en Hajer en Meestringa 2004, zie ook onder Literatuur en onder Producten op deze webstee). Een illustratie van de begrippen is in bijgevoegd kader  te lezen. 

Contextrijk leren

  • De docent schept betekenisvolle contexten, aansluitend bij (talige) voorkennis van leerlingen
  • De docent schept een rijke taalomgeving met een variatie aan leermiddelen
  • Er wordt geleerd met verschillende zintuigen
  • Er wordt in context getoetst.

 Leren in interactie

Leerlingen worden aangezet tot praten en schrijven over de leerstof:

  •  Manieren om lesinhouden te verdiepen
  •  Manieren om groeperingsvormen effectief in te zetten
  •  Bewust hanteren van denktijd en begripscontrole in gesprekken
  • Bevorderen van een respectvol klasseklimaat om interactie te bevorderen
  • Gelegenheid bieden tot reflectie.

 Leren met taalsteun

Leerlingen worden  ertoe aangezet om hun taalvaardigheid  verder uit te bouwen

  • Taaldoelen en vakconcepten van een les(senreeks) worden geëxpliciteerd en bijvoorbeeld op het bord geschreven
  • De docent biedt talige ondersteuning bij het begrijpen van taalaanbod en het zelf produceren van taal (pratend en schrijvend), bijvoorbeeld via schrijfkaders en sleutelschema’s
  • De docent hanteert taalondersteunende technieken in bijvoorbeeld zijn uitleg van leerstof, in feedback op inbreng van kinderen