Als het moeilijk wordt ga je denken; leren lezen in het voortgezet onderwijs

Op deze DVD zijn twee voorbeeldlessen te zien over het begrijpend leren lezen van vakteksten

Als het moeilijk wordt ga je denken; leren lezen in het voortgezet onderwijs. 50 min. Regie: Maarten van der Burg, Scriptfactory. In opdracht van APS-project Taal&Vak

Product: DVD. Prijs: € 17,50 inclusief achtergrondinformatie en suggesties voor gebruik, exclusief verzendkosten, inclusief btw. Besteladres: APS, secretariaat Taal&Vak, Postbus 85475, 3508 AL Utrecht.

Tel. 030 28 56 715, fax 030 28 56 777, bestelnummer 400146.

Beschrijving
In de film Als het moeilijk wordt, ga je denken; leren lezen in het voortgezet onderwijs zijn twee voorbeeldlessen te zien over het begrijpend leren lezen van vakteksten. De docent Nederlands zet door middel van activerende werkvormen zijn leerlingen van een eerste en een derde klas v.o. aan het denken over hun aanpak van een tekst uit het aardrijkskundeboek. Ze leren daarbij zowel van elkaar als van de docent die via de 'hardop-denk-methode' zijn eigen aanpak demonstreert. De film is gemaakt vanuit de ervaring dat de huidige aanpak van het leesonderwijs in het voortgezet onderwijs aan de hand van stappenplannen saai en weinig activerend is en daarom ook niet leidt tot de gewenste transfer naar de zaakvakken.

De les is ontworpen aan de hand van enkele uitgangspunten voor effectief leesvaardigheidsonderwijs, die afgeleid zijn uit de literatuur en de praktijk.
De les sluit aan bij kennis die de leerlingen al hebben van strategisch handelen in dagelijkse situaties.
De leerlingen ervaren dat het bewust inzetten van strategieÃ«n een handig middel kan zijn om een doel te bereiken en dat je van de aanpak van anderen (medeleerlingen en de docent als expert) kunt leren.
De les is gericht op bewustwording van eigen leesgedrag en de uitbreiding van het eigen repertoire.
De leerlingen ontdekken dat niet iedereen dezelfde strategieÃ«n gebruikt en/of nodig heeft.
De aanpak van de docent is mede gebaseerd op de principes van rolwisselend leren, aan de hand van de 'hardop-denk-methode'.

Daarnaast voldoent de les aan een aantal algemene criteria voor effectief en taalgericht onderwijs, zoals:

Een heldere lesstructuur.
Heldere lesdoelen.
Gevarieerde werkvormen die alle leerlingen stimuleren om hun denken onder woorden te brengen, in hun eigen taal.
Inzet van een vormgever als hulpmiddel om het denken te verwoorden.
Heldere instructie op de opdrachten.
Veel procesgerichte feedback van de docent.

Doelgroep
Taalcoördinatoren/interne begeleiders kunnen de film gebruiken om hun eigen ideeën over dit onderwijs te toetsen, aan te scherpen en uit te breiden. Ze kunnen de film daarnaast inzetten in een scholings- of begeleidingstraject voor collegae Nederlands en andere vakken, die -bijvoorbeeld in het kader van taalbeleid- gericht willen werken aan het verbeteren van de leesvaardigheid.